5️⃣ PIĄTEK | Świat

WIADOMOŚCI I CIEKAWOSTKI Z POLSKI I ZE ŚWIATA

 

 

ZAGRANICZNE MEDIA O RAKIECIE W POLSCE

Incydent z niezidentyfikowanym obiektem, który spadł w pobliżu Tarnawy-Kolonii na Lubelszczyźnie, odbił się szerokim echem w światowych mediach. Agencja Reuters, BBC, CNN, New York Times, El País, Le Figaro i Corriere della Sera podkreślają, że zdarzenie miało miejsce podczas zmasowanego rosyjskiego ataku na Ukrainę i może mieć poważne konsekwencje dla bezpieczeństwa Europy oraz relacji Rosja–NATO.

Komentatorzy zwracają uwagę, że jeśli potwierdzi się, iż obiekt był rosyjskim pociskiem, będzie to bezprecedensowy incydent mogący doprowadzić do wzrostu napięcia między Rosją, a Sojuszem Północnoatlantyckim. Światowe media przypominają również podobny incydent w Przewodowie z 2022 roku oraz podkreślają apele Ukrainy o zwiększenie dostaw zachodnich systemów obrony powietrznej.

Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych poinformowało, że obiekt wykryto podczas rosyjskiego ataku na Ukrainę, a do jego przechwycenia skierowano myśliwiec F-16. Premier Donald Tusk przekazał, że polską przestrzeń powietrzną najprawdopodobniej naruszył rosyjski pocisk manewrujący Ch-101, choć trwa jeszcze weryfikacja tej informacji. Pocisk spadł na teren niezabudowany, nie powodując ofiar ani strat.

 

PREZYDENT PODPISAŁ ZAKAZ TELEFONÓW W SZKOŁACH

Prezydent podpisał nowelizację Prawa oświatowego, która od 1 września wprowadza zakaz korzystania z telefonów komórkowych w publicznych i niepublicznych przedszkolach oraz szkołach podstawowych. Uczniowie nie będą mogli używać telefonów podczas lekcji, przerw ani innych zajęć organizowanych przez szkołę.

Przepisy przewidują kilka wyjątków. Telefon będzie można wykorzystać za zgodą nauczyciela do celów edukacyjnych, w sytuacji pilnego kontaktu z rodzicami, za zgodą dyrektora ze względu na stan zdrowia lub szczególne potrzeby ucznia, a także w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia.

Szkoły będą mogły wyznaczyć miejsca do przechowywania telefonów, z poszanowaniem prywatności uczniów. Za złamanie zakazu będą mogły stosować środki wychowawcze lub kary określone w statucie, co może mieć wpływ na ocenę z zachowania. Placówki mają czas na dostosowanie swoich statutów do nowych przepisów do 31 grudnia 2026 roku.

 

GDZIE JEST 800 TYS. SZTUK BRONI Z UKRAINY?

Ukraiński rejestr uzbrojenia od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji odnotował ponad 780 tys. sztuk zaginionej i skradzionej broni. Jak wynika z danych ukraińskiego MSW opublikowanych przez serwis Opendatabot, tylko w pierwszych miesiącach 2026 roku do rejestru wpisano blisko 150 tys. nowych przypadków. Wśród zaginionego uzbrojenia dominują karabinki AK-74, strzelby i broń cywilna.

Rosną obawy, że część uzbrojenia może trafić na europejski czarny rynek. Prokurator Palermo Maurizio De Lucia poinformował, że sycylijska Cosa Nostra interesuje się bronią oraz dronami wykorzystywanymi podczas wojny w Ukrainie. Ostrzegł jednocześnie, że służby nie są jeszcze w pełni przygotowane na nowe zagrożenia związane z tego typu uzbrojeniem.

Eksperci podkreślają jednak, że nie ma dowodów na masowy przemyt zachodniej broni przekazywanej Ukrainie do zorganizowanych grup przestępczych w Europie. Raporty międzynarodowych organizacji wskazują, że przypadki nielegalnego obrotu mają charakter ograniczony i lokalny, choć skala zaginionej broni sprawia, że problem pozostaje przedmiotem poważnych obaw.

 

MASOWY SZTURM MIGRANTÓW NA GRANICĘ HISZPANII

Do hiszpańskiej Ceuty w Afryce Północnej przedostały się w ostatnich dniach tysiące migrantów, głównie z Maroka i Algierii. Według różnych szacunków granicę przekroczyło od 1,5 do nawet 3 tys. osób, które opłynęły falochron stanowiący przedłużenie bariery granicznej. Media porównują obecną sytuację do kryzysu migracyjnego z 2021 roku.

Szef władz Ceuty Juan Jesús Vivas określił sytuację jako kryzys humanitarny i społeczny i zaapelował do rządu w Madrycie o wprowadzenie stanu wyjątkowego, wysłanie wojska oraz zamknięcie granicy z Marokiem. Hiszpańskie MSW odrzuciło jednak możliwość wprowadzenia stanu wyjątkowego, zapewniając, że służby dysponują wystarczającymi środkami do ochrony granicy i udzielania pomocy migrantom.

W piątek do Ceuty ma udać się minister spraw wewnętrznych Fernando Grande-Marlaska, aby ocenić sytuację na miejscu. Premier Pedro Sánchez zapewnił, że rząd mobilizuje wszystkie niezbędne zasoby i współpracuje z władzami Maroka oraz partnerami międzynarodowymi, aby opanować kryzys migracyjny.

 

TURYSTYCZNY ODWET KANADY. USA WCIĄŻ TRACĄ

Kanadyjczycy od ponad roku ograniczają wyjazdy do Stanów Zjednoczonych w odpowiedzi na politykę handlową i wypowiedzi prezydenta Donalda Trumpa dotyczące ceł oraz pomysłu przyłączenia Kanady jako 51. stanu USA. Według Statistics Canada w 2025 roku liczba podróży do USA spadła o 25 proc., a wydatki kanadyjskich turystów zmniejszyły się o 3,3 mld dolarów.

Skutki bojkotu odczuła amerykańska branża turystyczna. Największe straty poniosły stany najczęściej odwiedzane przez Kanadyjczyków, m.in. Floryda, Kalifornia, Nevada, Nowy Jork i Teksas. Mniejsze przychody odnotowały sklepy, hotele, restauracje oraz parki rozrywki, a na Florydzie zabrakło tzw. „snowbirds” – Kanadyjczyków spędzających zimę w cieple.

Opublikowany w lipcu raport kanadyjskiego rządu wskazuje, że spadkowy trend utrzymuje się także w 2026 roku. Dodatkowo 82 proc. Kanadyjczyków uważa bojkot amerykańskich towarów i podróży do USA za skuteczny sposób wzmacniania pozycji kraju w trwającej wojnie handlowej z administracją Donalda Trumpa.

 

MILIARDY ODSZKODOWAŃ OD JOHNSON & JOHNSON ZA RAKOTWÓRCZY PUDER

Amerykański koncern farmaceutyczny Johnson & Johnson zaproponował ugodę o wartości 5,5 mld dolarów, która ma zakończyć niemal wszystkie pozostałe procesy dotyczące pudru talkowego. Porozumienie obejmuje około 76 tys. pozwów, w których powodowie twierdzą, że stosowanie produktów zawierających talk przyczyniło się do rozwoju raka jajnika. Ugoda wejdzie w życie, jeśli zaakceptuje ją co najmniej 95 proc. osób objętych roszczeniami.

Firma nadal zaprzecza, jakoby jej produkty powodowały nowotwory, podkreślając, że badania nie potwierdzają takiego związku, a talk nie zawierał azbestu. Jednocześnie Johnson & Johnson zdecydował się na ugodę, aby zakończyć wieloletnie i kosztowne spory sądowe. W 2020 roku koncern wycofał talkowy puder ze sprzedaży w USA, a trzy lata później zakończył jego produkcję na całym świecie.

Spór wokół talku trwa od ponad dekady i należy do największych procesów dotyczących odpowiedzialności za produkt w historii USA. Choć część badań wskazywała na możliwy związek między talkiem, a rakiem jajnika, inne nie potwierdziły takiej zależności. Ugoda dotyczy wyłącznie obecnych roszczeń i nie obejmuje przyszłych pozwów ani postępowań prowadzonych poza Stanami Zjednoczonymi.